عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
294
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
حكايات غريبه ذكر كردهاند چون اغلب آنها خالى از اغراق نبود لذا بذكر آنها نپرداخت وفات ثابت بن ابراهيم بنا بنوشتهء مورخ خزرجى در يازدهم ذى القعده سنه خمس و ستين و ثلثمائه ( 365 ) در شهر بغداد اتفاق افتاد و تولد او بنا بنوشتهء مورخ مزبور در شهر ذى القعده ثلاث و ثمانين و مأتين ( 283 ) هجر ى در شهر ( رقه ) بوده ولى صاحب كتاب مختصر الدول وفات ثابت را در سال سيصد و شصت و نه ( 369 ) ضبط كرده * از تأليفات حكيم مزبور دو كتاب در ما بين اطبا معروف است يكى كتاب اصلاح مقالات يوحنا بن سرابيون و ديگرى اجوبهء مسائلى است كه بعضى از اطباى عصر او از وى سؤال كردهاند * 2 1 ثابت بن سنان بن ثابت قرة الطبيب الصابئى - مكنى بابى الحسن و پسر سنان بن ثابت طبيب است كه ترجمهاش در باب سين بيايد ان شاء اللّه * طبيبى فاضل و معالجى كامل بوده و از خلفاى عباسيّين ( الراضى باللّه ) و ( المتقى للّه ) و ( المستكفى باللّه ) و ( المطيع للّه ) را بطبابت خدمت كرده در سنه سيصد و سيزده ( 313 ) هجرى امور بيمارستان بغداد به او مفوض بوده * صاحب كتاب مختصر الدول در ترجمهء آن حكيم حذاقت سير فرمايد ( كان بارعا فى الطب عالما باصوله فكاكا للمشكلات من الكتب و كان يتوّلى تدبير البيمارستان ببغداد فى وقته ) و آن طبيب لبيب را كتاب تاريخ معتبرى است كه در آن كتاب وقايع و حوادث زمان خود را از سنه دويست و نود و پنج ( 295 ) هجرى تا حين وفات خود بتفصيل نكاشته و پسر خواهر وى كه ( هلال ) نام داشته بر آن تاريخ ذيلى نوشته * وفات حكيم بنا بنوشتهء مختصر الدّول در سنه سيصد و شصت و سه ( 363 ) هجرى اتفاق افتاد * ( سرى الرفأ ) شاعر مشهور اشعار ذيل را در مدح ثابت بن سنان ساخته * هل للعليل سوى بن قره شافى * * بعد الاله و هل له من كافى فكانه عيسى بن مريم ناطقا * * يهب الحياة بايسر الاوصاف احيا لنا رسم الفلاسفة الذى * * اودى و اوضح رسم طب عافى يبدو له الداء الخفى كما بدا * * للعين رضراض الغدير الصافى